گیاهپزشکی، حلقه بنیادین سلامت واحد (One health) در منطقه

جامعه گیاهپزشکی در چند ساله اخیر خواهان درج روز گیاهپزشک در تقویم رسمی کشور است. اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران نیز این درخواست جامعه گیاهپزشکی را طی مکاتباتی منعکس و پاسخ های ارزشمندی دریافت کرده است؛ البته جامعه دامپزشکی چندین سال برای درج روز دامپزشک در تقویم رسمی کشور تلاش کردند تا موفق شدند. رسانه ها، احاد و نهادهای حقوقی جامعه گیاهپزشکی و  اجلاس سران تشکل های گیاهپزشکی با برنامه های هماهنگ و البته دیگر برنامه های اثر گذار ملی و منطقه ای در قالب سلامت واحد، همچون آلیاژی محکمتر از سلامتی و لحاظ شرایط، نیز در به نتیجه رسیدن آن و تبیین نظام گیاهپزشکی نقش برجسته ای خواهند داشت.

اتفاق جالبی در روز 22 اردیبهشت ۱۴۰۴ مقارن با ۱۲ می 2025، روز جهانی سلامت گیاه (Plant health day) در ایران رقم خورد و پیشنهاد روز گیاهپزشک بصورت مکتوب پذیرفته شد. بدین ترتیب افزون بر اول شهریور، روز پزشک، ۱۴ مهر روز دامپزشک، 12 اردیبهشت و/یا  ۲۴ مهر بعنوان روز گیاهپزشک مقارن با روز جهانی غذا، ۱۶ اکتبر به تقویم اضافه خواهد شد تا بنحوی حلقه های One health و سلامت جامع یا سلامت واحد در عرصه انسان، دام و گیاه، همچون آلیاژی محکمتر از سلامتی جدا جدا تکمیل گردد؛ و مباحث مهمی چون نظام گیاهپزشکی و مسئولیت پذیری اجتماعی در قالب جلسات سران تشکلهای گیاهپزشکی (تصویر هم اندیشی 56 اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران 25 فروردین 1404) بحث و پیگیری گردد.

کماکان پیشنهاد اتحادیه انجمن های علوم گیاه پزشکی ایران، گرامی داشت روز جهانی سلامت گیاه، بعنوان روز گیاهپزشک است، در صورت لزوم مکاتبات فی مابین منتشر خواهد شد؛ علیهذا اگر، درج در تقویم ایجاب می کند، از پیشنهاد 24 مهر نیز استقبال خواهد شد و دهه 14 تا 24 مهر، فاصله روز دامپزشک تا روز گیاهپزشک، برنامه های سلامت واحد و تقویت این ساختار ملی و منطقه ای می تواند برگزار کردد.  البته همین پیشنهاد برای روز 10 شهریور که معمولا کنگره های گیاهپزشکی در آن برگزار می گردد با فاصله با روز پزشک نیز می تواند مطرح باشد.

در فاصله 12 تا 22 می، چند روز جهانی مهم، از جمله روز زنبور عسل 20 می و روز تنوع زیستی 22 می برای اجرای برنامه های مشترک با سایر موسسات و نهادها، از جمله انستیتو پاستور و انستیتو رازی که از ارکان دیگر سلامت واحد یا One health می باشند، می تواند برگزار شود.

ضمنا روز 18 اردیبهشت 1346 نیز روز تصویب قانون حفظ نباتات می باشد. قانون انستیتو بررسی آفات و بیماری های گیاهی  نیز 19 اسفند 1344 مصوب شده است که اختیارات همکاری بین المللی در آن جالب توجه است.  البته نشریه ارزشمند آن به سال 1325 و ایجاد آن به 1322 و به عبارتی شاید انشعاب آن از انستیتو پاستور به 1302 و مرحوم جلال افشار بر می گردد.  ایجاد انستیتو پاستور ایران نیز به 30 مهرماه  1298 مذاکرات بین هیات های ایرانی و فرانسوی در انستیتو پاستور پاریس و 29 دی 1298 امضا قرارداد همکاری بین دو کشور می رسد. با اعزام دکتر منار، به عنوان اولین رییس فرانسوی انستیتو پاستور ایران، در اوایل سال 1299 فعالیت رسمی این موسسه آغاز شد.

اخبار و سوابق مربوط:
رئیس  اتحادیه انجمن های علوم گیاه پزشکی ایران:

روز “گیاهپزشک” نوید بخش “نظام جامع سلامت” در کشور

به گزارش اکوبان،

https://ecobannews.com/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA/

محمدرضا رضاپناه در این مورد توضیح داد: اتفاق جالبی در روز بیست و دوم اردیبهشت 1404 مقارن با 12 می، روز جهانی سلامت گیاه (Plant health day) در ایران رقم خورد و روز “گیاهپزشک” برای قرارگیری در تقویم رسمی کشورمان تائید شد و به‌نحوی حلقه های One health (سلامت جامع، منسجم یا واحد) تکمیل گردید؛ بدین ترتیب افزون بر اول شهریور، روز پزشک؛ 14 مهر روز دامپزشک؛ 24 مهر نیز به‌عنوان روز گیاهپزشک و مقارن با روز جهانی غذا (16 اکتبر) به تقویم اضافه خواهد شد.

رئیس  اتحادیه انجمن های علوم گیاه پزشکی ایران گفت: با مکاتبات و پیگیری های انجام گرفته، پیشنهاد روز “گیاهپزشک” که قبل از بیست و پنجمین کنگره گیاهپزشکی ایران در سال ۱۴۰۳ مطرح  شده بود، به تقویم کشور افزوده شد.

نایب رئیس شورای بین المللی فنآوری و نوآوری ارگانیک و دانشیار موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور افزود: در ایامی که مباحث رقابتی پیرامون آلاینده های شیمیایی در خصوص هندوانه ایران در بازارهای برخی کشورها و متعاقب آن در فضای اجتماعی کشور مطرح بود و کام عده ای را نیز تلخ کرد،  این خبر خوش، نشان از حضور جامعه گیاهپزشکی در صحنه‌های اجتماعی مربوطه دارد.

وی افزود: جامعه گیاهپزشکی در ایران از شش دهه قبل (از سال ۱۳۴۲)، دارای تشکل های علمی مانند «انجمن بیماری شناسی گیاهی ایران» است و  به‌علاوه همزمان قانون “انیستیتو بررسی آفات” و متعاقب آن قانون حفظ نباتات در ایران مایه مباهات است. بعلاوه بهره برداری از عوامل کنترل بیولوژیک خارجی علیه آفات وارداتی به حدود ۱۳۱۰ یا ۱۳۱۲ یعنی قریب به یک صد ساال قبل برمی گردد.

رضاپناه ادامه داد: البته کنترل ملخ های مهاجم با روشهای متعدد و بر اساس دانش بومی، همچون قرار دادن ظروف حاوی آب کنار مزارع برای تمیز کردن منقار پرندگانی همچون سار که ملخ ها را بیش از پیش کنترل نمایند، به صدها سال و شاید بیشتر برگردد که به قدمت دانش کنترل بیولوژیک و تحقیقات گیاهپزشکی در ایران و منطقه بر می گردد و جای افتخار دارد.

رئیس اتحادیه انجمن های علوم گیاه‌پزشکی ایران افزود: کنگره‌های گیاه‌پزشکی یکی از با سابقه ترین کنگره های جامعه کشاورزی کشور به شمار می آید که در طول مدت فعالیت همواره موجب خیر و برکت بوده است و موجب تبیین مبانی گفتگوی مدنی، تشکل سازی، نهادینه سازی قوانین و مقررات، توجه به علوم اختصاصی و بین رشته ای است. تصمیم‌ها و اتفاقاتی همانند تبیین همین روز و ایام One health از نتایج این کنگره‌ها و مسئولیت پذیری اجتماعی به شمار می‌رود.

عضو شورای راهبری مرکز تحقیقات سلامت و آزمون فرآورده های زیستی مستقر در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در ادامه پیشنهاد داد، هماهنگی مجدد جوامع پزشکی، دامپزشکی و گیاهپزشکی در قالب تشکلی منسجم، شاید به همین نام “One health” انجام گیرد تا بتواند گسترش و اثرگذاری منطقه‌ای و بین‌المللی نیز داشته باشد.

رضاپناه اضافه کرد: چنین مواردی، جامعه را به مبانی One health نزدیک تر می‌کند و اجرای آنالیز ریسک باعث می‌شود نگرانی‌های جامعه در مورد سلامت محصولات غذایی به حداقل برسد و از این طریق “اعتماد” به محصولات غذایی کشورمان در داخل و خارج از کشور بیشتر شود.

رئیس اتحادیه انجمن های علوم گیاه پزشکی ایران و عضو شورای راهبردی شبکه تحقیقات بیماریهای ویروسی کشور همچنین گفت: لازم است شرایطی ایجاد شود که آلاینده های میکروبی، شیمیایی، افزودنی‌های مجاز و غیرمجاز، فلزات سنگین و توکسین‌هایی مثل آفلاتوکسین، در یک قالب منسجم و نه پراکنده (هریک در یک سازمان یا موسسه)، به دور از بی‌توجهی یا سوگیری‌های شخصی و گروهی و با آرامش و درایت، ارزیابی، مدیریت و در صورت لزوم برای اطلاع عموم جامعه رسانه‌ای شوند.

رضاپناه اضافه کرد: به نظر می رسد بعد از این با برنامه‌ریزی، هر ساله از اول شهریور (روز پزشک) و مهرماه هر سال را به بحث بیشتر در خصوص اعتلای سلامت جامع (One health) اختصاص دهیم؛ و از 14 تا 24 مهر به اهمیت نقش غذا، محصولات کشاورزی، محصولات ارگانیک و مسئولیت‌پذیری اجتماعی اختصاص داده شود.

وی ادامه داد: حال که همت سازمان جهانی بهداشت نیز بر بهره برداری از «تشکیلات جامعه مدنی» (CSOs ;Civil Society Organizations) در کنترل بیماری‌ها است، لازم است جامعه پزشکی با سایر اقشار جامعه در راستای سلامت جامع در تعامل بیشتر باشد و برای اعتلای سلامت جامعه به اعتلای گیاهپزشکی و دامپزشکی در قالب رشد مسئولیت‌پذیری اجتماعی و کاهش آلاینده های محیط زیست و غذا، توجه بیشتری داشته باشیم.

 *********************************************************

همین خبر بنحو دیگری در نویاب نیز منتشر شده است

داوان: تکمیل چرخه سلامت واحد با ثبت «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور

دانشگاه همدان در سال 1404 روز گیاهپزشک را گرامی داشتند

دانشگاه گرگان و اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران در سال 1404 روز گیاهپزشک را گرامی داشتند

سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی در گیلان در سال 1404 روز گیاهپزشک را گرامی داشتند

سازمان جنگلها و مراتع با دعوت از رئیس موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در سال 1404 روز گیاهپزشک را گرامی داشتند

اتحادیه های علمی در روز 21 اردیبهشت 1405 در دفتر معاون وزیر در سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی گرد هم آمدند و ایام 12 تا 22 می را ایام مناسبی برای همکاری ها و همایش های بین رشته ای دانستند

**********************************************************************************

پخش زنده رادیو اقتصاد: مصاحبه با دکتر رضاپناه در خصوص قیمت محصولات ارگانیک

یکشنبه 28 اردیبهشت 1404 ساعت 8 صبح

لینک آرشیو و فایلهای قابل دانلود برنامه رادیویی

خبر مربوط در خصوص قیمت محصولات ارگانیک در سایت موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور: https://www.iripp.ir/fa-IR/iripp/9550/news/view/54266/228277/Staging

لینک برنامه زنده رادیو اقتصاد در خصوص روز جهانی سلامت گیاه، 12 می، 23 اردیبهشت 1404 ساعت 14:30، قابل دانلود مصاحبه خانم نوازی و مهندس ناصر نوروزی از مجله رادیوئی کشاورزی با دکتر ارجمندی، عضو اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران

لینک آرشیو برنامه رویش در روز جهانی سلامت گیاه، 12می و 22 اردیبهشت 1404

https://telewebion.com/episode/0x12ec9f83

حاوی چهار قسمت در خصوص این روز و مدلهای گواهی دهی محصولات ارگانیک در مصاحبه با دکتر رضاپناه